Dolina Pięciu Stawów Polskich

Evidence: 67 • authority: 94

Wycieczka rozpoczyna się na Palenicy Białczańskiej (990 m n.p.m.). Pierwszy odcinek trasy prowadzi drogą do Morskiego Oka. Asfaltową drogę opuszczamy za Wodogrzmotami Mickiewicza - skręcamy w prawo i wędrujemy zielonym szlakiem dnem Doliny Roztoki, której dno wypełniają osady morenowe. Towarzyszy nam Potok Roztoka. Po obu stronach doliny wznoszą się strome, skaliste zbocza porośnięte lasami urwiskowymi. Są to jedne z najbardziej naturalnych fragmentów lasów w polskich Tatrach. W żlebach granica lasu jest obniżona przez lawiny śnieżne. Towarzyszy nam górnoreglowa świerczyna z rożnymi fazami zarastania wiatrołomów. Po 3 km marszu docieramy do niewielkiej polanki Nowa Roztoka ze starym szałasem pasterskim. Kawałek dalej szlak przekracza Potok Roztoka – drewniany mostek był wielokrotnie niszczony podczas wezbrań potoku. Powyżej górnej granicy lasu odsłania się widok na Kozi Wierch i progi górnych pięter doliny: Dolinki Buczynowej po prawej i Doliny Pięciu Stawów Polskich na wprost. Przechodzimy obok stacji kolejki linowej wykorzystywanej do transportu zaopatrzenia do pięciostawiańskiego schroniska. Przez zarośla kosodrzewiny (latem kwitną tu okazałe ziołorośla) podchodzimy pod Wielką Siklawę - największy wodospad Tatr Polskich. Jej wysokość to ponad 70 metrów. Szlak omija wodospad z lewej strony. Należy tu zachować ostrożność, żeby nie poślizgnąć się na mokrych skałach. Powyżej Siklawy idziemy po wygładach lodowcowych, które powstały w wyniku szorowania o podłoże fragmentów skał transportowanych w cielsku lodowca. Niebawem dochodzimy do miejsca, w którym Potok Roztoka wypływa z Wielkiego Stawu Polskiego. Jest to najgłębsze tatrzańskie jezioro (79 m) i jedno z największych (34 ha). Misa jeziora została wyżłobiona przez łączące się tu jęzory lodowców. Z prawej strony wznosi się masyw Koziego Wierchu (2291 m n.p.m.) – najwyższego szczytu położonego w całości na terenie Polski. Skręcamy w lewo za znakami niebieskimi po drodze mijając dwa kolejne Stawy: Mały i Przedni. Nad brzegiem Przedniego Stawu stoi Schronisko PTTK. Jest ono najwyżej położonym schroniskiem w Polsce (1671 m n.p.m.) i jedynym, do którego nie dojeżdżają samochody. Pierwsze schronisko wybudowano tu w 1876 roku. Obecny budynek został otwarty w 1953 roku. Schronisko jest dobrym przykładem ekologicznych rozwiązań – posiada elektrownię wodną, nowoczesną oczyszczalnię ścieków, minimalizuje ilość wytwarzanych śmieci. Ze schroniska szlak wspina się na grzbiet opadający z Opalonego Wierchu (tutaj najwyższe miejsce naszej trasy – 1855 m n.p.m.). Możemy podziwiać widok na Dolinę Pięciu Stawów (widoczne są 4 stawy) i jej otoczenie. Dalej schodzimy na Świstówki Roztockiej – małej dolinki zawieszonej nad Doliną Roztoki. Po drugiej stronie doliny widać Dolinkę Buczynową o podobnej genezie. Z jej progu spada wodospad – Buczynowa Siklawa. Dalej wśród kosodrzewiny dochodzimy do równi zwanej Wolarnią z pięknym widokiem na Dolinę Rybiego Potoku nad którą wznoszą się Żabie Szczyty i Mięguszowieckie Szczyty a pomiędzy nimi najwyższy szczyt w Polsce - Rysy (2499 m n.p.m.). Schodzimy na dno doliny trawersując żleby, z których zimą schodzą lawiny śnieżne. W strefie górnej granicy lasu występują tutaj reliktowe bory świerkowo-limbowe. Naturalną górną granicę lasu możemy podziwiać także po drugiej stronie doliny – na stokach Żabich Szczytów. Docieramy do asfaltu, gdzie kończy się szlak niebieski. W kilka minut docieramy do Morskiego Oka. Asfaltową drogą wracamy z powrotem na Palenicę Białczańską. Palenica Białczańska – Wodogrzmoty Mickiewicza – Dolina Roztoki – Dolina Pięciu Stawów Polskich – Świstówka Roztocka – Morskie Oko Palenica Białczańska – Wodogrzmoty Mickiewicza – Dolina Roztoki – Dolina Pięciu Stawów Polskich – Świstówka Roztocka – Morskie Oko

Evidence: 42 • authority: 62

Location – Schronisko Górskie PTTK w Dolinie Pięciu Stawów Polskich Dolina Pięciu Stawów Polskich (the Five Polish Lakes Valley) is one of the most valuable areas of the Tatra National Park. It is a side valley to the Tatras’ biggest valley Dolina Białki (Bialka River Valley.) Its spectacular landscape is dominated by post-glacial features, most importantly, the eponymous lakes. Of those, the biggest – Wielki Staw (the Great Lake) is both the longest and the deepest tarn in the Tatra mountains. Out of it flows a stream – Roztoka, which leaves the valley by falling off 70m high cliffs, creating the waterfall called Siklawa. The valley is semicircular in shape and covers 7,3 km 2 , surrounded by vast granite peaks. The spacious mountain meadows, the thickets of dwarf pine, vast scree slopes and shimmering lakes complete the landscape. The location of the hut makes it a perfect tourist hub of the High Tatras, and a starting point for the most demanding trails, like the Orla Perć (Eagles’ Path) – the most difficult walking trail in the Polish Tatra Mountains.

Evidence: 40 • authority: 69

Schronisko PTTK w Dolinie Pięciu Stawów Polskich Schronisko PTTK w Dolinie Pięciu Stawów Polskich Historia Stare schronisko im. Ludwika Zejsznera - Dolina Pięciu Stawów Polskich w przeszłości stanowiła tereny pasterskie. Hala Pięć Stawów należała od 1637 r. do rodziny Nowobilskich. Pozostałością po dawnej gospodarce pasterskiej jest do dziś istniejący kamienny szałas, służący w przeszłości jako schron dla wędrowców i pierwszych taterników. Funkcję tę przestał pełnić w 1876 r., kiedy z inicjatywy Towarzystwa Tatrzańskiego powstało nad Małym Stawem pierwsze schronisko. Był to niewielki, jednoizbowy budynek z bloków granitowych. Nadano mu imię Ludwika Zejsznera, polskiego geologa. Schronisko było licznie odwiedzane w lecie, natomiast w zimie pozostawione bez opieki, niszczało. Prawie co roku przeprowadzano niezbędne remonty, co pociągało za sobą ogromne koszty. W związku z tym Towarzystwo Tatrzańskie w 1896 r. postanowiło przystąpić do budowy nowego, wygodniejszego schroniska. Bardzo szybko rozpoczęto prace budowlane. Już w 1898 r. nowe schronisko było ukończone. Miało ono drewniane ściany, piec, a do spania prycze – znacznie lepiej chroniło więc przed zimnem, było wygodniejsze i szybko zyskało uznanie turystów. W związku z rosnącą popularnością parokrotnie rozbudowywano i modernizowano budynek. W sezonie letnim schroniskiem zajmowali się: Jędrzej Nowobilski, Wojciech Budz, Jan Nowobilski, współwłaściciel pięciostawiańskich hal, Maria Budzowa. Zimą, począwszy od roku 1907, gospodarowała w Pięciu Stawach nowo powstała Sekcja Narciarska Towarzystwa Tatrzańskiego. W czasie I wojny światowej schronisko było kilkakrotnie dewastowane, później jednak przy pomocy Kompanii Wysokogórskiej Wojska Polskiego przywrócone do użytku. Dzierżawę po Marii Budzowej przejęła jej córka Wiktoria Bigosowa. Schronisko służyło turystom do 1924 r., kiedy to zreformowany oddział zakopiański PTT postanowił przeznaczyć fundusze na kolejne, nowe i większe schronisko.

Evidence: 40 • authority: 90

Pinedale glacial history of the upper Arkansas River valley. This field trip guidebook chapter outlines the glacial history of the upper Arkansas River valley, Colorado, and builds on a previous GSA field trip to the same area in 2010. The following will be presented: (1) new cosmogenic 10Be exposure ages of moraine boulders from the Pinedale and Bull Lake glaciations (Marine Isotope Stages 2 and 6, respectively) located adjacent to the Twin Lakes Reservoir, (2) numerical modeling of glaciers during the Pinedale glaciation in major tributaries draining into the upper Arkansas River, (3) discharge estimates for glacial-lake outburst floods in the upper Arkansas River valley, and (4) 10Be age…

Evidence: 35 • authority: 88

Blueprint for the Great Lakes Trail. The Great Lakes are vast yet vulnerable. There is a need to focus the public’s attention on the significance of the lakes for the region as a cohesive, bi-national whole. To address this need, build on existing water law, and engage the public, this article provides a blueprint to establish a Great Lakes Trail on the shores of the Great Lakes. The trail will link together 10,000 miles of coastline and provide the longest marked walking trail in the world. It will demarcate an already existing, yet largely unrecognized, public trust easement and engage the public with their common heritage in the lakeshore. The Great Lakes Trail is rooted in longstanding…

Evidence: 35 • authority: 88

Water stage dynamics in Lake Wielki Staw in the Valley of Five Polish Lakes. Abstract The paper presents an analysis of water stages in Lake Wielki Staw based on observations by the Institute of Meteorology and Water Management conducted in the years 1968-1979. Water level (low and high) variability was determined in the annual cycle, together with the variability of annual stages in the analysed 12-year period, and their amplitudes. Moreover, water stage variability trends were identified. Due to the vicinity of Lake Morskie Oko, comparisons of water stages in both lakes were performed for the purpose of determining the degree to which water supply (water stages) is affected by local and c…

Evidence: 34 • authority: 80

Formy polodowcowe atrakcją geoturystyczną Doliny Pięciu Stawów Polskich

Evidence: 34 • authority: 80

From valley to marginal glaciation in alpine-type relief: Lateglacial glacier advances in the Pięć Stawów Polskich/Roztoka Valley, High Tatra Mountains, Poland